Każdy wniosek dowodowy składa się w istocie z 3 elementów:
- żądanie uzyskania i wykorzystania źródła lub środka dowodowego,
- oznaczenie dowodu, jaki ma być przeprowadzony,
- okoliczności, które mają być udowodnione (tzw. teza dowodowa).
Nie mają cech wniosku dowodowego takie oświadczenia woli, z których nie wynika żądanie lecz tylko propozycja bądź przekazanie inicjatywy w przedmiocie przeprowadzenia dowodu, organowi procesowemu. W szczególności nie jest wnioskiem dowodowym wskazanie określonego dowodu, gdy jego wykorzystanie pozostawia się do uznania sądu. [...]
Wniosek dowodowy może, oprócz elementów obligatoryjnych, zawierać elementy fakultatywne, tj. może określać sposób przeprowadzenia dowodu np. : wskazanie przesłuchania świadków w określonej kolejności, w warunkach konfrontacji, czy też z wyłączeniem jawności.
Wniosek dowodowy może zmierzać do wykrycia lub oceny właściwego dowodu.
Oddala się wniosek dowodowy, jeżeli:
- przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne,
- okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy,
- dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności,
- dowodu nie da się przeprowadzić,
- wniosek dowodowy w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania.
Nie można oddalić wniosku dowodowego na tej podstawie, że dotychczasowe dowody wykazały przeciwieństwo tego, co wnioskodawca zamierza udowodnić.
Oddalenie wniosku dowodowego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu dopuszczeniu dowodu, chociażby nie ujawniły się nowe okoliczności.
Dowody można przeprowadzać z urzędu bądź na wniosek.
Dowody przeprowadza się na wniosek stron lub podmiotu, który uzyskał korzyść majątkową z popełnienia przestępstwa przez sprawcę w imieniu tegoż podmiotu lub w jego interesie.
Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. To samo dotyczy faktów znanych z urzędu, należy jednak zwrócić na nie uwagę stron. Jednakże nie wyłącza to dowodu przeciwnego.
Wnioski dowodowe składane podczas prowadzenia śledztwa
W trakcie prowadzenia śledztwa podejrzany i jego obrońca oraz pokrzywdzony i jego pełnomocnik mogą składać wnioski o dokonanie czynności w tym śledztwie.
Stronie, która złożyła wniosek oraz jej obrońcy lub pełnomocnikowi nie można odmówić wzięcia udziału w czynności, jeżeli tego żądają.
Podejrzanego pozbawionego wolności nie sprowadza się, gdy spowodowałoby to poważne trudności.