Prawo karne
www.karne.pl
 Menu

 Polecamy






SPRAWY KARNE

Zwolnienie warunkowe

(stan prawny na 31.07.2009)


Skazanego na karę pozbawienia wolności sąd może warunkowo zwolnić z odbycia reszty kary tylko wówczas, gdy jego postawa, właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, okoliczności jego popełnienia oraz zachowanie po popełnieniu przestępstwa i w czasie odbywania kary uzasadniają przekonanie, iż skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd wymierzając karę pozbawienia wolności może wyznaczyć surowsze ograniczenia do skorzystania przez skazanego z warunkowego zwolnienia niż przewidziane powyżej. Skazanego można warunkowo zwolnić po odbyciu przez niego co najmniej połowy kary, jednak nie wcześniej niż po 6 miesiącach.

Warunkowe zwolnienie w stosunku do recydywistów.

Recydywistę skazanego za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności, który popełnił w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany, można warunkowo zwolnić po odbyciu dwóch trzecich kary. Natomiast recydywistę który odbył łącznie co najmniej rok kary pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu w całości lub części ostatniej kary popełnia ponownie umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu, przestępstwo zgwałcenia, rozboju, kradzieży z włamaniem lub inne przestępstwo przeciwko mieniu popełnione z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia można warunkowo zwolnić po odbyciu trzech czwartych kary. Warunkowe zwolnienie nie może nastąpić wcześniej niż po roku. Powyższe unormowanie stosuje się jeżeli chociażby jedno z przestępstw popełniono w warunkach recydywy.

Warunkowe zwolnienie w stosunku do skazanych na karę 25 lat pozbawienia wolności i skazanych dożywotnio.

Skazanego na karę 25 lat pozbawienia wolności można warunkowo zwolnić po odbyciu 15 lat kary, natomiast skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności po odbyciu 25 lat kary.

Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio do sumy dwóch lub więcej nie podlegających łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno. Skazanego można zwolnić warunkowo po odbyciu 15 lat pozbawienia wolności.

Okres próby

Okres próby jest to czas pozostały do odbycia kary, który jednak nie może być krótszy niż 2 lata ani dłuższy niż 5 lat.
Jeżeli skazanym jest recydywista, który odbył łącznie co najmniej rok kary pozbawienia wolności i w ciągu 5 lat po odbyciu w całości lub części ostatniej kary popełnia ponownie umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu, przestępstwo zgwałcenia, rozboju, kradzieży z włamaniem lub inne przestępstwo przeciwko mieniu popełnione z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia, okres próby nie może być krótszy niż 3 lata.
W razie warunkowego zwolnienia z kary dożywotniego pozbawienia wolności okres próby wynosi 10 lat.

Odwołanie zwolnienia warunkowego

W razie odwołania warunkowego zwolnienia ponowne warunkowe zwolnienie nie może nastąpić przed upływem roku od osadzenia skazanego w zakładzie karnym, a w wypadku kary dożywotniego pozbawienia wolności przed upływem 5 lat.
Jeżeli w okresie próby i w ciągu dalszych 6 miesięcy nie odwołano warunkowego zwolnienia, karę uważa się za odbytą z chwilą warunkowego zwolnienia.

Zwolnienie od kary skazanych na ograniczenie wolności

Skazanego na karę ograniczenia wolności, który odbył przynajmniej połowę orzeczonej kary, przy czym przestrzegał porządku prawnego i sumiennie wykonywał pracę wskazaną przez sąd, jak również spełnił nałożone na niego obowiązki i orzeczone środki karne, sąd może zwolnić od reszty kary, uznając ją za wykonaną.

Sąd może po upływie połowy okresu, na który orzeczono środki karne takie jak:

  1. pozbawienie praw publicznych,
  2. zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej,
    1. zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub z opieką nad nimi,
    2. obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu,
  3. zakaz prowadzenia pojazdów, uznać je za wykonane, jeżeli skazany przestrzegał porządku prawnego, a środek karny był w stosunku do niego wykonywany przynajmniej przez rok.

Powyższego unormowania nie stosuje się, jeżeli środki karne wymienione w pkt 2-3 orzeczono skazując:

  • na karę pozbawienia wolności za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego,
  • ponownie sprawcę za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego,
  • za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji jeśli sprawca popełniając je był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, która zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, bądź zbiegł z miejsca na które sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym lub zbiegł z miejsca, gdzie spowodował wypadek w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała, ciężki uszczerbek na zdrowiu lub na skutek którego umarła,
  • za popełnienie przestępstwa sprowadzenia katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, która to katastrofa zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach lub za sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym , którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, lub za spowodowanie wypadku, którego następstwem jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu lub za popełnienie przestępstwa przez żołnierza który prowadząc uzbrojony pojazd mechaniczny, naruszył chociażby nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym i spowodował nieumyślnie wypadek, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, jeśli sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia lub jeśli popełniając je był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego.

Warunkowo zwolnionego sąd penitencjarny może w okresie próby oddać pod dozór kuratora sądowego, osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, organizacji lub instytucji, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym, oraz nałożyć na niego następujące obowiązki ( art. 72 § 1) :

  1. informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby,
  2. przeproszenia pokrzywdzonego,
  3. wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby,
  4. wykonywania pracy zarobkowej, do nauki lub przygotowania się do zawodu,
  5. powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających,
  6. poddania się leczeniu, w szczególności odwykowemu lub rehabilitacyjnemu, albo oddziaływaniom terapeutycznym lub uczestnictwu w programach korekcyjno-edukacyjnych,
  7. powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach,
    1. powstrzymywania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób,
    2. opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,
  8. innego stosownego postępowania w okresie próby, jeżeli może to zapobiec popełnieniu ponownie przestępstwa.

Wobec skazanego za przestępstwa określone w art. 197-203 Kodeksu Karnego popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, młodocianego sprawcy przestępstwa umyślnego, recydywistów, a także wobec skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności, oddanie pod dozór kuratora sądowego jest obowiązkowe.

Przestępstwa określone w artykułach art. 197-203 Kodeksu Karnego to:

  1. doprowadzenie innej osoby do obcowania płciowego za pomocą przemocy, groźby bezprawnej lub za pomocą użycia podstępu,
  2. doprowadzenie innej osoby do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności,
  3. dopuszczenie się zgwałcenia wspólnie z inną osobą,
  4. doprowadzenie do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności przez inną osobę, wykorzystując jej bezradność lub wynikający z upośledzenia umysłowego lub choroby psychicznej brak zdolności tej osoby do rozpoznania znaczenia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem,
  5. doprowadzenie innej osoby do obcowania płciowego lub do poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności przez nadużycie stosunku zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia
  6. ,
  7. doprowadzenie małoletniego do obcowania płciowego lub poddania się innej czynności seksualnej albo do wykonania takiej czynności, nadużywając zaufania lub udzielając mu korzyści majątkowej lub osobistej, albo jej obietnicy,
  8. obcowanie płciowe z małoletnim poniżej lat 15 lub dopuszczenie się wobec takiej osoby innej czynności seksualnej lub doprowadzenie jej do poddania się takim czynnościom albo do ich wykonania,
  9. prezentowanie małoletniemu poniżej lat 15 wykonanie czynności seksualnej w celu zaspokojenia seksualnego,
  10. dopuszczenie się obcowania płciowego w stosunku do wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry,
  11. publicznie prezentowanie treści pornograficznych w taki sposób, że może to narzucić ich odbiór osobie, która tego sobie nie życzy,
  12. prezentowanie treści pornograficznych lub udostępnianie małoletniemu poniżej lat 15 przedmiotów mających taki charakter albo rozpowszechnianie treści pornograficznych w sposób umożliwiający takiemu małoletniemu zapoznanie się z nimi,
  13. produkowanie, utrwalanie lub sprowadzanie w celu rozpowszechniania, albo przechowywanie, posiadanie, rozpowszechnianie lub publicznie prezentowanie treści pornograficznych z udziałem małoletniego albo treści pornograficznych związanych z prezentowaniem przemocy lub posługiwaniem się zwierzęciem,
  14. utrwalanie treści pornograficznych z udziałem małoletniego poniżej lat 15,
  15. sprowadzanie, przechowywanie lub posiadanie treści pornograficznych z udziałem małoletniego poniżej lat 15,
  16. produkowanie, rozpowszechnianie, prezentowanie, przechowywanie lub posiadanie treści pornograficznych przedstawiających wytworzony albo przetworzony wizerunek małoletniego uczestniczącego w czynności seksualnej,
  17. doprowadzenie innej osoby do uprawiania prostytucji, poprzez zastosowanie przemocy, groźby bezprawnej, podstępu lub wykorzystując stosunek zależności lub krytyczne położenie.

Odwołanie warunkowego zwolnienia

Sąd penitencjarny odwołuje warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Sąd penitencjarny może odwołać warunkowe zwolnienie, jeżeli zwolniony w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności popełnił inne przestępstwo lub została orzeczona kara inna niż kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania albo gdy uchyla się od dozoru, wykonywania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych. Przed odwołaniem warunkowego zwolnienia sąd penitencjarny, o ile jest to możliwe, wysłuchuje skazanego lub jego obrońcę.
W razie odwołania warunkowego zwolnienia nie zalicza się na poczet kary okresu spędzonego na wolności.

O warunkowym zwolnieniu orzeka sąd penitencjarny.
Wniosek o warunkowe zwolnienie może złożyć również dyrektor zakładu karnego lub sądowy kurator zawodowy. Wniosku skazanego lub jego obrońcy, złożonego przed upływem 3 miesięcy od wydania postanowienia o odmowie warunkowego zwolnienia, nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu.

Sąd penitencjarny powinien wysłuchać przedstawiciela administracji zakładu karnego, a także wysłuchać sądowego kuratora zawodowego, jeżeli składał wniosek o warunkowe zwolnienie oraz uwzględnić ugodę zawartą w wyniku mediacji. W wypadku skazanego za przestępstwo określone w art. 197-203 Kodeksu karnego, popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, sąd zasięga opinii biegłych.
Zażalenie wniesione przez prokuratora podlega rozpoznaniu w terminie 14 dni. Przepis art. 154 § 1 stosuje się odpowiednio.
Na postanowienie odmawiające udzielenia warunkowego zwolnienia przysługuje zażalenie dyrektorowi zakładu karnego lub sądowemu kuratorowi zawodowemu, jeżeli składali wniosek o warunkowe zwolnienie.

W sprawach związanych z wykonaniem orzeczenia o warunkowym zwolnieniu oraz w sprawie odwołania warunkowego zwolnienia właściwy jest sąd penitencjarny, który udzielił zwolnienia, a jeżeli zwolniony pozostaje pod dozorem - sąd penitencjarny, w którego okręgu dozór jest wykonywany.
Sąd penitencjarny może zmienić okres próby, w granicach od 2 do 5 lat, a w stosunku do recydywistów od 3 lat. Sąd może również w okresie próby ustanawiać, rozszerzać lub zmieniać obowiązki wymienione w art. 72 § 1 Kodeksu karnego ( są wskazane wyżej) albo od wykonania nałożonych obowiązków zwolnić, jak również oddać skazanego pod dozór lub od dozoru zwolnić.
W okresie próby kurator sądowy, osoba, stowarzyszenie, organizacja lub instytucja, pod której dozór oddano zwolnionego, informuje sąd o jego zachowaniu, w szczególności o tym, czy wykonuje on nałożone obowiązki i przestrzega porządku prawnego.


 
Copyright: © 2006 -2014 Kancelaria Adwokacka Adwokat Piotr Stączek | Zastrzeżenia prawne
do góry | strona główna: prawo karne