Prawo karne
www.karne.pl
 Menu



SPRAWY KARNE

Mediacje w sprawach karnych

  • Czym jest mediacja?
  • Korzyści jakie niesie za sobą mediacja
  • W jakich sprawach można poddać się mediacjom?
  • Na jakim etapie sprawy powinno się wnioskować o mediację?
  • Kto może wnioskować o mediację?
  • Mediatorzy
  • Skutki zawarcia ugody mediacyjnej

Instytucja mediacji w sprawach karnych została uregulowana przepisami Kodeksu postępowania karnego (oraz w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych (Dz. U. z dnia 26 czerwca 2003 r.) . W Kodeksie postępowania karnego znajdziemy ogólne warunki mediacji, natomiast rozporządzenie w sposób szczegółowy określa warunki, jakim powinny odpowiadać instytucje i osoby uprawnione do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego, sposób powoływania i odwoływania instytucji i osób uprawnionych do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego, zakres i warunki udostępniania akt sprawy instytucjom i osobom uprawnionym do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego oraz sposób i tryb postępowania mediacyjnego.

  1. Mediacja jest jedną z form tzw. alternatywnego rozstrzygania sporów, która ma na celu zakończenie sporu w drodze ugody, bez konieczności przeprowadzania długotrwałego i kosztownego postępowania sądowego.
    Przeprowadzenie mediacji jest dobrowolne i zależy od zgody stron - zarówno pokrzywdzonego, jak i oskarżonego. Mediacje prowadzone są poza salą sądową, przy udziale niezależnego i bezstronnego mediatora. Postępowanie mediacyjne jest bezpłatne i poufne.
  2. Przede wszystkim mediacja daje możliwość ugodowego rozstrzygnięcia sporu w sposób szybszy i nieraz bardziej efektowny od postępowania sądowego. Podkreśla się, że dzięki mediacji pokrzywdzony uzyskuje szansę pełniejszego wyrażenia swoich uczuć związanych z poniesioną szkodą czy doznaną krzywdą i ewentualne dochodzenie żądań z nimi związanych. Z punktu widzenia oskarżonego/podejrzanego, który decyduje się na przyjęcie postawy ugodowej, na pierwszy plan wysuwają się korzyści takie jak możliwe łagodniejsze potraktowanie przez sąd, niższe koszty postępowania, możliwość dojścia do porozumienia z pokrzywdzonym w kwestii odszkodowania czy zadośćuczynienia.
  3. Zakres spraw, które mogą zostać poddane mediacji, nie został w żaden sposób ograniczony przez Kodeks postępowania karnego. Oznacza to, że teoretycznie występować z inicjatywą przeprowadzenia mediacji można w każdej sprawie, bez względu na jej charakter czy ciężar gatunkowy. Ostateczna decyzja o skierowaniu sprawy na drogę postępowania mediacyjnego będzie jednak należeć do sądu lub prokuratora, w zależności od etapu postępowania.
  4. Warto pamiętać, że postępowanie mediacyjne może być przeprowadzone już na etapie postępowania przygotowawczego, prowadzonego przez organy ścigania, takie jak Policja czy Prokuratura. Oznacza to, że wniosek o mediacje może być składany już po otrzymaniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, tj. z samym początkiem postępowania In personam - przeciwko konkretnej osobie.
  5. Mediacje przeprowadza się na wniosek lub z urzędu. Z wnioskiem o przeprowadzenie mediacji może wystąpić zarówno pokrzywdzony, jak i oskarżony. W zależności od etapu postępowania kierowany od jest do sądu, Prokuratora czy Policji. Należy pamiętać, że warunkiem podjęcia postępowania mediacyjnego jest zgoda drugiej strony. Drugą możliwością jest skierowanie stron do mediacji przez organ postępowania sądowego czy przygotowawczego z urzędu. Rzecz jasna i w tym przypadku konieczna jest zgoda obu stron.
    Sąd lub prokurator skierowują sprawę do mediacji właściwym postanowieniem.
  6. Zgodnie z treścią art. 23a kpk sąd może skierować sprawę do instytucji lub osoby godnej zaufania. Szczegółowe kryteria, które muszą spełnić mediatorzy określone są w rozporządzeniu.
    Instytucją, która może prowadzić postępowanie mediacyjne, jest instytucja, która została wpisana do właściwego wykazu prowadzonego przez sądy okręgowe, a ponadto powołana została do wykonywania zadań w zakresie mediacji, resocjalizacji, ochrony interesu społecznego, ochrony ważnego interesu indywidualnego lub ochrony wolności i praw człowieka oraz posiada warunki organizacyjne i kadrowe umożliwiające przeprowadzenie mediacji.
    Natomiast warunki, które powinna spełniać osoba fizyczna, aby zostać mediatorem to, poza wpisem do wykazu, przede wszystkim umiejętności likwidowania konfliktów oraz wiedza, w szczególności w zakresie psychologii, pedagogiki, socjologii, resocjalizacji lub prawa, wystarczająca do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego.
    W wyjątkowych przypadkach, uzasadnionych potrzebą skutecznego przeprowadzenia postępowania mediacyjnego, można powołać w konkretnej sprawie zgłaszającą taką gotowość instytucję lub osobę godną zaufania spoza wpisanych do wykazu, oczywiście jedynie jeśli spełniają one pozostałe warunki.
    Mediatorem nie może być osoba, którą sprawa dotyczy bezpośrednio, osoba spokrewniona z którąś ze stron, świadek czynu oraz inne osoby, co do których istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. Ponadto postępowania mediacyjnego nie może przeprowadzić sędzia czynny zawodowo, prokurator, adwokat, radca prawny czy aplikant.
  7. Mediacja nie kończy postępowania w sprawie. Z przeprowadzonej mediacji mediator sporządza sprawozdanie, w którym zamieszcza jest, w przypadku jej zawarcia, ugoda. Sprawozdanie przekazywane jest do sądu, prokuratora lub policji. Treść ugody powinna być wzięta pod uwagę przez organ rozstrzygający w sprawie.

Źródła:

  1. Lex
  2. Informator Ministerstwa Sprawiedliwości o mediacji karnej - informacja-o-mediacji-karnej_2.pdf

 Słowniczek podstawowych pojęć:  słowniczek prawniczy

Copyright: © 2006 -2014 Kancelaria Adwokacka Adwokat Piotr Stączek | Zastrzeżenia prawne
do góry | strona główna: prawo karne