Aktualne przepisy i zmiany w Prawie Karnym
- Mediacja w postępowaniu karnym
Art. 23a Kodeksu postępowania karnego stanowi podstawę do przeprowadzenia mediacji w postępowaniu karnym. Takie postępowanie mediacyjne odbywa się między oskarżonym a pokrzywdzonym.
Głównym celem mediacji jest ugodowe rozwiązanie konfliktu powstałego w wyniku przestępstwa. Mediacja odbywa się w obecności osoby trzeciej (mediatora), która powinna zachowywać wobec stron neutralne podejście. Przyjmuje się również, że mediacja pomaga urzeczywistnić tzw. sprawiedliwość naprawczą, jako że zabezpiecza prawnie chronione interesy pokrzywdzonego. Należy jednak mieć na względzie istniejące ryzyko wtórnej wiktymizacji pokrzywdzonego, w związku z tym, że nie istnieje żadne ograniczenie przedmiotowe w zakresie skierowania sprawy na postępowanie mediacyjne, co oznacza, że de facto mediacja możliwa jest przy każdym przestępstwie, niezależnie od jego wagi.
Sprawę do postępowania mediacyjnego skierować może sąd albo referendarz sądowy, a w postępowaniu przygotowawczym – prokurator. Co istotne, organy mogą to uczynić jedynie za zgodą lub z inicjatywy zarówno oskarżonego, jak i pokrzywdzonego, co oznacza, że niemożliwe jest skierowanie sprawy do postępowania mediacyjnego wyłącznie z inicjatywy organu, bez zgody oskarżonego i pokrzywdzonego.
O tym, kto jest legitymowany do bycia mediatorem stanowi Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Osoba lub instytucja jest uprawniona do prowadzenia mediacji po spełnieniu określonych warunków. Ponadto wymagany jest wpis do wykazu instytucji i osób uprawnionych do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego prowadzonego w sądzie okręgowym.
Zgodnie z paragrafem drugim opisywanego przepisu, postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, lecz termin ten ma jedynie charakter instrukcyjny i jego przekroczenie nie będzie stanowiło o wadliwości całego postępowania mediacyjnego. Samo postępowanie ma być prowadzone w sposób bezstronny i poufny, a zakańczane jest sprawozdaniem mediatora, ograniczonym jednak tylko do wyników mediacji, z pominięciem sprawozdawania jej dokładnego przebiegu, gdyż naruszałoby to wymóg poufności.
W kontekście mediacji istotną rolę odgrywa również art. 178a Kodeksu postępowania karnego, którym stanowi o bezwzględnym zakazie przesłuchiwania mediatora co do faktów, o których dowiedział się od stron podczas mediacji.
Wyniki mediacji i sprawozdanie z niej są oczywiście uwzględniane przy wymiarze kary, mogąc doprowadzić do jej nadzwyczajnego złagodzenia, a nawet warunkowego umorzenia postępowania karnego.
Mediation in criminal proceedings
Section 23a of the Code of Criminal Procedure provides the legal basis for conducting mediation in criminal proceedings. Such mediation takes place between the defendant and the victim.
The main aim of mediation is to reach an amicable resolution of the conflict arising from the offence in the presence of a third party (the mediator), who should maintain a neutral stance towards the parties. It is also accepted that mediation helps to achieve so-called restorative justice, as it safeguards the victim’s legally protected interests. However, one must bear in mind the existing risk of secondary victimisation of the victim, given that there are no substantive restrictions on referring a case to mediation, which means that, in practice, mediation is possible for any offence, regardless of its severity.
A case may be referred to mediation by a court or a court clerk, and during the pre-trial proceedings – by a prosecutor. Importantly, the authorities may do so only with the consent or on the initiative of both the defendant and the victim, which means that it is not possible to refer a case to mediation solely on the initiative of the authority, without the consent of the defendant and the victim.
The Regulation of the Minister of Justice sets out who is authorised to act as a mediator. A person or institution is authorised to conduct mediation once certain conditions have been met; however, the primary requirement is inclusion in the register of institutions and persons authorised to conduct mediation proceedings before a regional court.
In accordance with the second paragraph of the provision in question, mediation proceedings should not last longer than one month; however, this timeframe is merely indicative, and exceeding it will not render the entire mediation process invalid. The proceedings themselves are to be conducted in an impartial and confidential manner, and are concluded with a report by the mediator, limited, however, solely to the results of the mediation, omitting any account of its precise course, as this would breach the requirement of confidentiality.
In the context of mediation, Article 178a of the Code of Criminal Procedure also plays a significant role, as it provides for an absolute prohibition on questioning the mediator regarding facts which he or she has learnt from the parties during the mediation.
The results of the mediation and the report on it are, of course, taken into account when determining the sentence, and may lead to an extraordinary reduction in the sentence or even a conditional discontinuation of criminal proceedings.
- Mediacja w postępowaniu karnym
- Jak Sąd Najwyższy interpretuje pojęcie „znęcania się”?
- Rozłączność zarzutów naruszenia zasady in dubio pro reo i swobodnej oceny dowodów – stanowisko Sądu Najwyższego
- „Warunkowe przedterminowe zwolnienie”
- Zniesławienie – jak rozumieć przepisy Kodeksu karnego?
- Nowe zasady przesłuchiwania świadków z zaburzeniami psychicznymi i rozwojowymi
- Zabezpieczanie danych informatycznych
- Nielegalna adopcja w świetle nowelizacji Kodeksu Karnego w 2019 r.
- Obowiązkowy przepadek samochodu
- Z czego wynika wprowadzenie do Kodeksu Karnego art.156 § 1 pkt 3?
- Kwestionariusz indywidualnej oceny pokrzywdzonego
- Ochrona życia prywatnego
- Kwestionariusz indywidualnej oceny pokrzywdzonego
- Przywłaszczenie rzeczy powierzonej – czy istotne są nasze zamiary?
- Z czego wynika wprowadzenie do kk art. 191 b kk?
- Podjęcie warunkowo umorzonego postępowania
- Zastępcza kara pozbawienia wolności
- Stopień społecznej szkodliwości
- Obowiązek doręczania korespondencji na adres wskazany przez podejrzanego
- Obligatoryjne tymczasowe zajęcie pojazdu mechanicznego – nowelizacja ustawy Kodeks postępowania karnego
- Nowelizacja art. 12 § 4 kpk
- Zmiany w kodeksie karnym od 13 lutego 2025 r.
- Nowelizacja procedury karnej daje nowe narzędzia do walki z groźbami
- Asystent rodziny w postępowaniu karnym
- Pomocnik, a poplecznik – synonimy, czy różne zjawiska?
- Niedopuszczalność łączenia kary zastępczej
- Sposób obliczania okresu próby
- Przepadek samochodu
- Ustawa względniejsza – definicja
- Przerwa wykonania kary pozbawienia wolności
- Postępowanie nakazowe
- Przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
- Przepadek psa rasy chart
- Szpiegostwo karane do teraz znacznie surowiej
- Akcja cywilna w postępowaniu karnym
- Obserwacja w zamkniętym zakładzie (art. 203 kpk)
- Recydywa
- Umorzenie postępowania karnego z powodu oczywistego braku faktycznych podstaw oskarżenia na podstawie art. 339 § 3 pkt 2 k.p.k.
- Zmiany w Kodeksie Karnym w 2023 roku
- Społeczna szkodliwość czynu jako konstytutywny element przestępstwa
- Znikomość społecznej szkodliwości czynu.
- Przesłuchanie osób małoletnich
- Niebieska Karta, a art. 207 k.k.
- Handel ludźmi jako przestępstwo przeciwko wolności
- Pozyskiwanie dowodów w procesie karnym
- Nielegalna adopcja
- Obiektywne przypisanie skutku przy wypadku drogowym
- Wyjątek od obowiązkowego więzienia
- Ocena przez sąd społecznej szkodliwości czynu
- Orzekanie przez sędziego w stanie nietrzeźwości
- Nowelizacja KPC- Art. 753. Udzielenie zabezpieczenia w formie miesięcznego świadczenia na zapewnienie środków utrzymania
- Środki zapobiegawcze – co warto wiedzieć?
- Zmiana w kodeksie karnym – fałszywy alarm
- Czym jest zastępcza kara pozbawienia wolności ?
- Międzynarodowy Trybunał Karny w Hadze
- Kontakty z osobą tymczasowo aresztowaną
- Jazda po pijanemu – warunkowe umorzenie postępowania
- Jakie są warunki i tryb orzekania o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego?
- Bezwzględna kara pozbawienia wolności podstawą skargi kasacyjnej
- Konsekwencje nieobecności prokuratora na rozprawie
- Przestępstwa z ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych
- Pojęcie „przestępstwa z użyciem przemocy” z art. 41a § 1 Kodeksu karnego
- Umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym
- Zły stan zdrowia nie może być podstawą wstrzymania wykonania orzeczenia
- Odpowiedzialność karna za plagiat
- Umieszczenie skazanego w zakładzie leczniczym w związku z COVID-19
- Wykonywanie kary w czasie pandemii
- Dostęp do akt postępowania
- Zmiany art. 37a Kodeksu karnego
- Ograniczenie poczytalności jako okoliczność uwzględniana przez sąd przy wymiarze kary
- Zmiany w karnym postępowaniu odwoławczym
- Subsydiarny akt oskarżenia
- Sprzeciw prokuratora w sprawie tymczasowego aresztowania
- Co grozi świadkowi, który składa fałszywe zeznania w obawie przed grożącą odpowiedzialnością karną?
- Nieobecność oskarżonego na rozprawie
- Prekluzja dowodowa – usprawnienie czy zagrożenie?
- Odpowiedzialność „słupa”
- Dostęp do akt
- Przepadek
- Zmiana w kodeksie wykroczeń, dotycząca przywłaszczenia lub kradzieży
- Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym
- Dopalacze
- Przestępstwo niealimentacji
- Kara łączna i wyrok łączny – czym właściwie są?
- Jaka ilość środków odurzających jest “znaczna”?
- Zmiany w prawie karnym w 2017r.
- Odpowiedzialność za wypadek drogowy
- Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności małoletnich
- Zmiany w art. 75 Kodeksu karnego i wznowienie postępowania
- Nowelizacje prawa karnego
