Przystąpienie Rzeczypospolitej Polskiej do wzmocnionej współpracy w zakresie funkcjonowania Prokuratury Europejskiej (EPPO) spowodowało istotne zmiany w krajowej procedurze karnej. W celu zapewnienia efektywnej współpracy pomiędzy organami krajowymi a Prokuraturą Europejską ustawodawca wprowadził do Kodeksu postępowania karnego nowy Dział XIIA „Współpraca z Prokuraturą Europejską”, obowiązujący od 27 marca 2025 r.
Jednym z kluczowych przepisów jest art. 577d k.p.k., który nakłada na Policję oraz inne organy prowadzące postępowanie przygotowawcze obowiązek niezwłocznego przekazania informacji do właściwego biura delegowanego prokuratora europejskiego, jeżeli zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa pozostającego we właściwości Prokuratury Europejskiej. Obowiązek ten aktualizuje się zarówno na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania, jak i w sytuacji, gdy właściwość EPPO ujawni się już po jego rozpoczęciu.
Celem nowej regulacji jest zapewnienie sprawnego wykonywania kompetencji Prokuratury Europejskiej, która została ustanowiona rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939 jako niezależny organ Unii Europejskiej właściwy do prowadzenia dochodzeń, ścigania oraz wnoszenia aktów oskarżenia w sprawach dotyczących przestępstw naruszających interesy finansowe Unii Europejskiej, w szczególności oszustw związanych z funduszami unijnymi, korupcji czy transgranicznych wyłudzeń podatku VAT.
W praktyce art. 577d k.p.k. wzmacnia obowiązek weryfikacji właściwości organu prowadzącego postępowanie już na jego wczesnym etapie. Zaniechanie niezwłocznego przekazania informacji do właściwego delegowanego prokuratora europejskiego może prowadzić do nieprawidłowości proceduralnych oraz utrudniać realizację zadań EPPO wynikających z prawa Unii Europejskiej.
Wprowadzone rozwiązania stanowią kolejny krok w harmonizacji polskiej procedury karnej z unijnym systemem ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej. Jednocześnie nakładają na organy ścigania nowe obowiązki organizacyjne, których prawidłowa realizacja będzie miała istotne znaczenie dla skuteczności postępowań dotyczących przestępstw pozostających we właściwości Prokuratury Europejskiej.
