Post\u0119powanie karne sprowadza si\u0119 zasadniczo do wykrycia i poci\u0105gni\u0119cia do odpowiedzialno\u015bci karnej osoby, kt\u00f3ra dopu\u015bci\u0142a si\u0119 czynu zabronionego. Aby wzmocni\u0107 poczucie sprawiedliwo\u015bci i podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 zrekompensowania szkody wyrz\u0105dzonej osobie pokrzywdzonej przest\u0119pstwem, przepisy post\u0119powania karnego przewiduj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 nak\u0142adania na oskar\u017conego okre\u015blonych \u015bwiadcze\u0144 powsta\u0142ych w zwi\u0105zku z pope\u0142nieniem przez niego przest\u0119pstwa.
\nMamy wi\u0119c obecnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwi\u0105zania wszelkich zagadnie\u0144 prawnych powsta\u0142ych w ramach zaistnia\u0142ego konfliktu w jednym post\u0119powaniu tocz\u0105cym si\u0119 przed s\u0105dem karnym. W braku takiej regulacji ka\u017cdorazowo konieczne by\u0142oby wszczynanie przez pokrzywdzonego kolejnego post\u0119powania przed s\u0105dem cywilnym w celu dochodzenia powsta\u0142ych roszcze\u0144, co znacznie wyd\u0142u\u017cy\u0142oby ca\u0142y proces. S\u0105d karny w wyroku traktuj\u0105cym o winie i wymierzaj\u0105c sprawcy kar\u0119 orzeka r\u00f3wnocze\u015bnie w zakresie naprawienia wynik\u0142ej z przest\u0119pstwa szkody \u2013 instytucja ta nazywana jest akcj\u0105 cywiln\u0105.
\nKorzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z takiego rozwi\u0105zania s\u0105 liczne zar\u00f3wno dla pokrzywdzonego, jak i dla oskar\u017conego. Akcja cywilna obok konstrukcji takich jak post\u0119powanie mediacyjne i konsensualne wyrokowanie jest wyrazem realizacji koncepcji sprawiedliwo\u015bci naprawczej w prawie karnym. Stosowanie jej zmierza wi\u0119c do pe\u0142niejszego zrekompensowania szkody wyrz\u0105dzonej pokrzywdzonemu i wzbudzenia poczucia realizacji sprawiedliwo\u015bci. Skutkuje to jednak tym, \u017ce w procesie karnym pojawiaj\u0105 si\u0119 do rozstrzygni\u0119cia tak\u017ce zagadnienia natury cywilnoprawnej, kt\u00f3re dla s\u0105du karnego nie s\u0105 standardowym obszarem do procedowania.
\nPodstaw\u0119 do orzekania przez s\u0105d w sprawie akcji cywilnej odnajdujemy w art. 415 \u00a7 1 Kodeksu post\u0119powania karnego. W razie skazania oskar\u017conego lub warunkowego umorzenia post\u0119powania w wypadkach wskazanych w ustawie, s\u0105d orzeka obowi\u0105zek naprawienia, w ca\u0142o\u015bci lub cz\u0119\u015bci, szkody lub zado\u015b\u0107uczynienia za doznan\u0105 krzywd\u0119. W przypadku skazania sprawcy na\u0142o\u017cenie wy\u017cej wskazanych obowi\u0105zk\u00f3w uzale\u017cnione jest od z\u0142o\u017cenia przez pokrzywdzonego odpowiedniego wniosku. Orzeczenie powy\u017cszych obowi\u0105zk\u00f3w ma r\u00f3wnie\u017c wymiar karnomaterialny \u2013 w sytuacji, gdy sprawca uchyla si\u0119 od ich realizacji istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia warunkowego umorzenia lub zarz\u0105dzenia wykonania zawieszonej kary, co dodatkowo pe\u0142ni w pewien spos\u00f3b funkcj\u0119 gwarancyjn\u0105 w zakresie naprawienia wyrz\u0105dzonej szkody. Przepisy przewiduj\u0105 tak\u017ce sytuacje, gdy na\u0142o\u017cenie powy\u017cszych obowi\u0105zk\u00f3w jest dla s\u0105du fakultatywne. \u015awiadczenia te orzekane s\u0105 co do zasady na rzecz pokrzywdzonego, ale wyj\u0105tkowo uprawnione do ich otrzymania mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce inne podmioty. W sytuacji gdy orzeczenie obowi\u0105zku naprawienia szkody lub zado\u015b\u0107uczynienia jest znacznie utrudnione, np. gdy nie da si\u0119 okre\u015bli\u0107 rozmiar\u00f3w szkody, na podstawie art. 46 \u00a7 2 Kodeksu karnego s\u0105d mo\u017ce orzec w ich miejsce nawi\u0105zk\u0119.
\nJe\u017celi orzeczony przez s\u0105d karny obowi\u0105zek naprawienia szkody lub zado\u015b\u0107uczynienia albo nawi\u0105zka na rzecz pokrzywdzonego nie pokrywaj\u0105 ca\u0142ej szkody lub nie stanowi\u0105 pe\u0142nego zado\u015b\u0107uczynienia za doznan\u0105 krzywd\u0119 mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia dodatkowych roszcze\u0144 w post\u0119powaniu cywilnym. Mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c ca\u0142kiem zrezygnowa\u0107 z rozwi\u0105za\u0144 oferowanych przez post\u0119powanie karne w tym zakresie (nie wnioskuj\u0105c o rozstrzygni\u0119cie w zakresie powsta\u0142ej szkody). W\u00f3wczas kierujemy bezpo\u015brednio do s\u0105du cywilnego pozew przeciwko sprawcy dochodz\u0105c powsta\u0142ych roszcze\u0144 w odr\u0119bnym procesie (ze wszystkimi tego konsekwencjami, takimi jak chocia\u017cby dodatkowe koszty procesu). Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce akcja cywilna jest obwarowana klauzul\u0105 antykumulacyjn\u0105, kt\u00f3ra\u00a0 polega na tym, \u017ce nawi\u0105zki na rzecz pokrzywdzonego, obowi\u0105zku naprawienia szkody lub zado\u015b\u0107uczynienia za doznan\u0105 krzywd\u0119 nie orzeka si\u0119, je\u017celi roszczenie wynikaj\u0105ce z pope\u0142nienia przest\u0119pstwa jest przedmiotem innego post\u0119powania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Post\u0119powanie karne sprowadza si\u0119 zasadniczo do wykrycia i poci\u0105gni\u0119cia do odpowiedzialno\u015bci karnej osoby, kt\u00f3ra dopu\u015bci\u0142a si\u0119 czynu zabronionego. Aby wzmocni\u0107 poczucie sprawiedliwo\u015bci i podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 zrekompensowania szkody wyrz\u0105dzonej osobie pokrzywdzonej przest\u0119pstwem, przepisy post\u0119powania karnego przewiduj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 nak\u0142adania na oskar\u017conego okre\u015blonych \u015bwiadcze\u0144 powsta\u0142ych w zwi\u0105zku z pope\u0142nieniem przez niego przest\u0119pstwa. Mamy wi\u0119c obecnie mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwi\u0105zania wszelkich […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"wp-custom-template-pojedynczy-wpis-pl","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[172,173,22,174],"class_list":["post-224","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl","tag-akcja-cywilna","tag-postepowanie-karne","tag-przestepstwa","tag-sprawiedliwosc-naprawcza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=224"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":412,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions\/412"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}