{"id":195,"date":"2022-12-05T13:00:16","date_gmt":"2022-12-05T12:00:16","guid":{"rendered":"http:\/\/karne.pl\/prawo\/?p=195"},"modified":"2025-06-13T22:15:56","modified_gmt":"2025-06-13T20:15:56","slug":"handel-ludzmi-jako-przestepstwo-przeciwko-wolnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/handel-ludzmi-jako-przestepstwo-przeciwko-wolnosci\/","title":{"rendered":"Handel lud\u017ami jako przest\u0119pstwo przeciwko wolno\u015bci"},"content":{"rendered":"<p>Na gruncie art. 189a k.k. wyodr\u0119bnione zosta\u0142o przest\u0119pstwo handlu lud\u017ami. Szczeg\u00f3ln\u0105 potrzeb\u0119 penalizacji tej\u017ce zbrodni podkre\u015bla dodatkowo fakt, i\u017c paragraf 2 ww. przepisu traktuje o karalnym przygotowaniu do pope\u0142nienia powy\u017cszego czynu zabronionego. Forma stadialna w postaci przygotowania nie jest bowiem automatycznie sankcjonowana w przypadku ka\u017cdego typu przest\u0119pstwa.<\/p>\n<p>Przepis w postaci art. 189a k.k. sformu\u0142owany zosta\u0142 do\u015b\u0107 lakonicznie. Prowadzi to do obserwacji, \u017ce norm\u0119 tworzy on dopiero w zestawieniu z art. 115 par. 22 k.k., kt\u00f3ry to zawiera legaln\u0105 definicj\u0119 \u201chandlu lud\u017ami\u201d. By zatem skaza\u0107 kogo\u015b za pope\u0142nienie (tudzie\u017c przygotowanie si\u0119 do) ww. czynu nale\u017cy wpierw zbada\u0107, czy swoim zachowaniem wype\u0142ni\u0142 znamiona przewidziane w art. 189a k.k. w zw. z art. 115 par. 22 k.k. Drugi z wymienionych przepis\u00f3w stanowi, i\u017c \u201chandlem lud\u017ami jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem:<br \/>\nprzemocy lub gro\u017aby bezprawnej,<br \/>\nuprowadzenia,<br \/>\npodst\u0119pu,<br \/>\nwprowadzenia w b\u0142\u0105d albo wyzyskania b\u0142\u0119du lub niezdolno\u015bci do nale\u017cytego pojmowania przedsi\u0119branego dzia\u0142ania,<br \/>\nnadu\u017cycia stosunku zale\u017cno\u015bci, wykorzystania krytycznego po\u0142o\u017cenia lub stanu bezradno\u015bci,<br \/>\nudzielenia albo przyj\u0119cia korzy\u015bci maj\u0105tkowej lub osobistej albo jej obietnicy osobie sprawuj\u0105cej opiek\u0119 lub nadz\u00f3r nad inn\u0105 osob\u0105<br \/>\n\u2013 w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgod\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci w prostytucji, pornografii lub innych formach seksualnego wykorzystania, w pracy lub us\u0142ugach o charakterze przymusowym, w \u017cebractwie, w niewolnictwie lub innych formach wykorzystania poni\u017caj\u0105cych godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka albo w celu pozyskania kom\u00f3rek, tkanek lub narz\u0105d\u00f3w wbrew przepisom ustawy.<br \/>\nJe\u017celi zachowanie sprawcy dotyczy ma\u0142oletniego, stanowi ono handel lud\u017ami, nawet gdy nie zosta\u0142y u\u017cyte metody lub \u015brodki wymienione w pkt 1\u20136.\u201d<\/p>\n<p>Przytoczenie pe\u0142nego brzmienia art. 115 par.  22 k.k. ma niebagatelne znaczenie w kontek\u015bcie analizy handlu lud\u017ami pod k\u0105tem specyfiki zjawiska, jakie mia\u0142 na my\u015bli ustawodawca. Do 2010 r. brak legalnej definicji powodowa\u0142 bowiem problemy zwi\u0105zane z wyk\u0142adni\u0105. Na dzie\u0144 dzisiejszy prawodawca nakazuje za handel lud\u017ami poczytywa\u0107 zachowania, kt\u00f3re realizowane s\u0105 alternatywnie w postaci: werbowania, transportowania,<\/p>\n<p>dostarczania, przekazywania, przechowywania lub przyjmowania ofiary. Katalog ten w przeciwie\u0144stwie do wyliczenia motyw\u00f3w kieruj\u0105cych przest\u0119pc\u0105 (o czym w dalszej cz\u0119\u015bci art. 115 par. 22 k.k.) wydaje si\u0119 by\u0107 katalogiem zamkni\u0119tym. Wi\u0119cej ni\u017c jedno znami\u0119 czasownikowe powoduje, i\u017c przest\u0119pstwo handlu lud\u017ami mo\u017cna uzna\u0107 za wieloodmianowe, tj. do wype\u0142nienia znamion wystarczy podj\u0119cie cho\u0107by jednego z zachowa\u0144 wyszczeg\u00f3lnionych przez ustawodawc\u0119.<br \/>\nKolejny aspekt, na jaki warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, to kierunkowy charakter rozwa\u017canego czynu. W aktualnym stanie prawnym bowiem dzia\u0142anie przest\u0119pcy naznaczone musi by\u0107 celem. Strona podmiotowa odznacza\u0107 ma si\u0119 zatem motywacj\u0105 sprawcy w postaci zamiaru nast\u0119pczego wykorzystania ofiary. Przyk\u0142adowy katalog, jak wy\u017cej wspomniano, ustawodawca wyodr\u0119bni\u0142 na gruncie art. 115 par. 22 k.k.<br \/>\nIstotnym jest wskaza\u0107 r\u00f3wnie\u017c na niejednoznaczne wcze\u015bniej orzecznictwo odno\u015bnie do tego, czy handel lud\u017ami stanowi przest\u0119pstwo r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy przedmiotem wykonawczym czynu jest jedna osoba. Interpretacja art. 189a k.k. w zw. z art. 115 par. 22<br \/>\nk.k. prowadzi do jasnej konkluzji, i\u017c odpowied\u017a na to pytanie powinna by\u0107 twierdz\u0105ca. Literalnie bowiem w przepisie ustawodawca traktuje o dzia\u0142aniu wymierzonym wzgl\u0119dem \u201cosoby\u201d (l.poj.). Brak definicji legalnej powodowa\u0142 jednak wcze\u015bniej ferment orzeczniczy, dlatego te\u017c tym bardziej nale\u017cy wprowadzenie art. 115 par. 22 k.k. poczytywa\u0107 za sukces legislacyjny. Pozytywnym przyk\u0142adem jest linia orzecznicza reprezentowana w orzeczeniu SA w Lublinie z 18.12.2001 r. II AKa 270\/01, gdzie s\u0105d wskaza\u0142 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 uznania za handel lud\u017ami transakcji dokonanej w zwi\u0105zku z jedn\u0105 ofiar\u0105.<br \/>\nFinalnie warto pochyli\u0107 si\u0119 tak\u017ce nad kwesti\u0105 sposobu dzia\u0142ania przest\u0119pcy. Prawodawca wymienia bowiem metody, jakimi pos\u0142uguje si\u0119 sprawca, dokonuj\u0105c handlu lud\u017ami. Wa\u017cnym jest zatem, by przy badaniu realizacji znamion nie zapomina\u0107 tak\u017ce i o tym w\u0105tku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na gruncie art. 189a k.k. wyodr\u0119bnione zosta\u0142o przest\u0119pstwo handlu lud\u017ami. Szczeg\u00f3ln\u0105 potrzeb\u0119 penalizacji tej\u017ce zbrodni podkre\u015bla dodatkowo fakt, i\u017c paragraf 2 ww. przepisu traktuje o karalnym przygotowaniu do pope\u0142nienia powy\u017cszego czynu zabronionego. Forma stadialna w postaci przygotowania nie jest bowiem automatycznie sankcjonowana w przypadku ka\u017cdego typu przest\u0119pstwa. Przepis w postaci art. 189a k.k. sformu\u0142owany zosta\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"wp-custom-template-pojedynczy-wpis-pl","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[152,100,37,121],"class_list":["post-195","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl","tag-handel-ludzmi","tag-ofiara","tag-przestepstwo","tag-zbrodnia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=195"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":423,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/195\/revisions\/423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}