\u015arodkami zapobiegawczymi nazywamy rodzaj \u015brodk\u00f3w przymusu stosowanych w post\u0119powaniu karnym wobec oskar\u017conego, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0107 maj\u0105 zabezpieczeniu prawid\u0142owego toku post\u0119powania lub wyj\u0105tkowo zapobiegni\u0119ciu pope\u0142nienia przez oskar\u017conego nowego, ci\u0119\u017ckiego przest\u0119pstwa. \u015arodki zapobiegawcze mo\u017cna stosowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie wobec osoby, wobec kt\u00f3rej wydano postanowienie o przedstawieniu zarzut\u00f3w, a zebrane dowody wskazuj\u0105 du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce oskar\u017cony pope\u0142ni\u0142 przest\u0119pstwo. Przed zastosowaniem \u015brodka zapobiegawczego s\u0105d lub prokurator powinni, je\u015bli to mo\u017cliwe, przes\u0142ucha\u0107 oskar\u017conego. Obro\u0144ca, je\u015bli tylko si\u0119 zjawi, musi by\u0107 dopuszczony do udzia\u0142u w przes\u0142uchaniu. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce prawem oskar\u017conego jest domaganie si\u0119 zawiadomienia obro\u0144cy o odbywaj\u0105cym si\u0119 przes\u0142uchaniu.
\nW polskim systemie prawnym wyr\u00f3\u017cniamy dwie g\u0142\u00f3wne grupy \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych \u2013 nieizolacyjnie i izolacyjne. Do pierwszej grupy kwalifikujemy \u015brodki odwo\u0142awcze takie jak:
\n1)\tPor\u0119czenie
\n2)\tDoz\u00f3r policji
\n3)\tNakaz okresowego opuszczenia lokalu mieszkalnego
\n4)\tZawieszenie w czynno\u015bciach s\u0142u\u017cbowych lub w wykonywaniu zawodu
\n5)\tNakaz powstrzymania si\u0119 od prowadzenia okre\u015blonej dzia\u0142alno\u015bci
\n6)\tNakaz powstrzymywania si\u0119 od prowadzenia okre\u015blonego rodzaju pojazd\u00f3w
\n7)\tZakaz opuszczania kraju
\nDruga grupa obejmuje tylko jeden, specjalny \u015brodek karny, kt\u00f3rym jest tymczasowe aresztowanie. Jego wyj\u0105tkowy charakter wynika przede wszystkim z izolacyjnego charakteru, za kt\u00f3rym idzie powa\u017cne ograniczenie praw i wolno\u015bci oskar\u017conego. W\u0142a\u015bnie z tego powodu, aby zastosowa\u0107 ten \u015brodek, prokurator musi uzyska\u0107 zgod\u0119 s\u0119dziego. Tymczasowe aresztowanie mo\u017ce by\u0107 stosowane na okres nie d\u0142u\u017cszy ni\u017c 3 miesi\u0105ce. Na wniosek prokuratora, je\u017celi ze wzgl\u0119du na szczeg\u00f3lne okoliczno\u015bci sprawy nie mo\u017cna by\u0142o uko\u0144czy\u0107 post\u0119powania przygotowawczego, okres ten mo\u017ce by\u0107 przed\u0142u\u017cony ka\u017cdorazowo na kolejne 3 miesi\u0105ce. Jak s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142 S\u0105d Apelacyjny w Katowicach w postanowieniu z dnia 8 lipca 2008 r. (II AKz 480\/08), tymczasowe aresztowanie ma na celu prawid\u0142owe zabezpieczenie toku post\u0119powania na czas gromadzenia istotnych dowod\u00f3w w sprawie i nie mo\u017ce spe\u0142nia\u0107 funkcji kary. Nawet najbardziej dowodowo skomplikowana sprawa, szczeg\u00f3lnie o charakterze gospodarczym czy maj\u0105tkowym, nie mo\u017ce wyd\u0142u\u017ca\u0107 go do nie akceptowalnych rozmiar\u00f3w.
\nPrawo do stosowania \u015brodk\u00f3w ma w post\u0119powaniu przygotowawczym prokurator, a w post\u0119powaniu jurysdykcyjnym s\u0105d. \u015arodki zapobiegawcze musz\u0105 by\u0107 zawsze oparte na konkretnej ustawowej podstawie prawnej, musz\u0105 by\u0107 konieczne (czyli niezb\u0119dne) i zastosowane do osi\u0105gni\u0119cia prawnie dopuszczalnego celu (celowe). Poza tym przes\u0142ankami niezb\u0119dnymi do zastosowania \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych jest u\u017cycie ich w celu zabezpieczenia prawid\u0142owego toku post\u0119powania lub wyj\u0105tkowo w celu zapobiegni\u0119cia pope\u0142nieniu przez oskar\u017conego nowego, ci\u0119\u017ckiego przest\u0119pstwa.
\nPoza wymienionymi wy\u017cej og\u00f3lnymi przes\u0142ankami niezb\u0119dnymi do zastosowania \u015brodka zabezpieczaj\u0105cego wymagane jest r\u00f3wnie\u017c spe\u0142nienie jednej z przes\u0142anek szczeg\u00f3\u0142owych. Ich katalog mo\u017cemy znale\u017a\u0107 w art. 258 k.p.k. S\u0105 to:
\n1)\tUzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia si\u0119 oskar\u017conego
\n2)\tUzasadniona obawa, \u017ce oskar\u017cony b\u0119dzie w bezprawny spos\u00f3b utrudnia\u0142 post\u0119powanie karne (np. poprzez nak\u0142anianie do sk\u0142adania fa\u0142szywych zezna\u0144)
\n3)\tJe\u017celi oskar\u017conemu zarzuca si\u0119 pope\u0142nienie zbrodni lub wyst\u0119pku zagro\u017conego kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci, kt\u00f3rej g\u00f3rna granica wynosi co najmniej 8 lat, albo je\u015bli s\u0105d I instancji skaza\u0142 oskar\u017conego na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci wy\u017csz\u0105 ni\u017c 3 lata, potrzeba zastosowania tymczasowego aresztowania w celu zabezpieczenia prawid\u0142owego toku post\u0119powania mo\u017ce by\u0107 uzasadniona gro\u017c\u0105c\u0105 oskar\u017conemu surow\u0105 kar\u0105
\n4)\tWyj\u0105tkowo, gdy zachodzi uzasadniona obawa, \u017ce oskar\u017cony, kt\u00f3remu zarzucono pope\u0142nienie zbrodni lub umy\u015blnego wyst\u0119pku, pope\u0142ni przest\u0119pstwo przeciwko \u017cyciu, zdrowiu lub bezpiecze\u0144stwu powszechnemu, zw\u0142aszcza gdy pope\u0142nieniem takiego przest\u0119pstwa grozi\u0142.
\nMimo szerokiego opracowania zagadnienia \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych w Kodeksie Post\u0119powania Karnego, przepisy pozwalaj\u0105 na stosunkowo wiele swobody w ich stosowaniu. Od lat polskie \u015brodowiska prawnicze zwracaj\u0105 uwag\u0119 na problem nadu\u017cywania tymczasowego aresztowania, m\u00f3wi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o nierzetelnie przygotowanych uzasadnieniach lub nawet o ich braku. Powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107, \u017ce stosowanie \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych, w tym przede wszystkim tymczasowego aresztowania, powinno dotyczy\u0107 wyj\u0105tkowych sytuacji i zawsze mie\u0107 na uwadze nie tylko dobro spo\u0142ecze\u0144stwa, ale r\u00f3wnie\u017c podstawowe prawa oskar\u017conego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015arodkami zapobiegawczymi nazywamy rodzaj \u015brodk\u00f3w przymusu stosowanych w post\u0119powaniu karnym wobec oskar\u017conego, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0107 maj\u0105 zabezpieczeniu prawid\u0142owego toku post\u0119powania lub wyj\u0105tkowo zapobiegni\u0119ciu pope\u0142nienia przez oskar\u017conego nowego, ci\u0119\u017ckiego przest\u0119pstwa. \u015arodki zapobiegawcze mo\u017cna stosowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie wobec osoby, wobec kt\u00f3rej wydano postanowienie o przedstawieniu zarzut\u00f3w, a zebrane dowody wskazuj\u0105 du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce oskar\u017cony pope\u0142ni\u0142 przest\u0119pstwo. Przed zastosowaniem \u015brodka […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"wp-custom-template-pojedynczy-wpis-pl","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[126,127,128,129,130,131],"class_list":["post-169","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl","tag-dozor-policji","tag-nakaz-powstrzymania-sie","tag-poreczenie","tag-srodki-zapobiegawcze","tag-zakaz-opuszczania-kraju","tag-zawieszenie-w-czynnosciach"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":431,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/169\/revisions\/431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}