Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 mi\u0119dzynarodowe prawo karne jest dziedzin\u0105 prawa, z kt\u00f3r\u0105 styczno\u015b\u0107 b\u0119dzie mia\u0142o bardzo niewielu ludzi. Ze wzgl\u0119du na rosn\u0105c\u0105 wag\u0119 jego uregulowa\u0144 w og\u00f3lnym prawie mi\u0119dzynarodowym warto jednak zna\u0107 podstawowe instytucje, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych poci\u0105ga si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci sprawc\u00f3w zbrodni mi\u0119dzynarodowych.
\n\tJednym z podstawowych element\u00f3w mi\u0119dzynarodowego prawa karnego jest obecnie Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Karny w Hadze (MTK), kt\u00f3ry dzia\u0142a od 1 lipca 2002 r. Pierwsze plany utworzenia sta\u0142ego mi\u0119dzynarodowego s\u0105du karnego pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c po procesach norymberskich. Ze wzgl\u0119du na fakt, \u017ce bezpo\u015brednio po ich zako\u0144czeniu pomi\u0119dzy dominuj\u0105cymi mocarstwami \u015bwiatowymi rozpoczyna\u0142a si\u0119 zimnowojenna rywalizacja, jakiekolwiek porozumienia przenosz\u0105ce na szczebel mi\u0119dzynarodowy kwestie tak donios\u0142e jak odpowiedzialno\u015b\u0107 karna sta\u0142y si\u0119 niemo\u017cliwe. Pomys\u0142 na utworzenie Trybuna\u0142u powr\u00f3ci\u0142 po zako\u0144czeniu zimnej wojny, jednak\u017ce prace nad jego powo\u0142aniem zintensyfikowa\u0142y dopiero zbrodnie pope\u0142nione podczas rozpadu Jugos\u0142awii oraz ludob\u00f3jstwa w Rwandzie. Ze wzgl\u0119du na ich wag\u0119 spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa zdecydowa\u0142a si\u0119 powo\u0142a\u0107 trybuna\u0142y karne ad hoc \u2013 dla by\u0142ej Jugos\u0142awii oraz dla Rwandy, kt\u00f3re s\u0105dzi\u0142y w sprawach zbrodni pope\u0142nionych wy\u0142\u0105cznie w tych krajach. Sta\u0142o si\u0119 jednak jasne, \u017ce potrzebny jest sta\u0142y instrument rozliczania sprawc\u00f3w. W 1994 r., bezpo\u015brednio po ludob\u00f3jstwie w Rwandzie, Komisja Prawa Mi\u0119dzynarodowego ONZ przyj\u0119\u0142a projekt statutu MTK. Prace nad nim zako\u0144czy\u0142y si\u0119 w 1998 r. podpisaniem Statutu MTK, zwanego, ze wzgl\u0119du na miejsce podpisania, Statutem Rzymskim. W 2002 r., po uzyskaniu odpowiedniej liczby ratyfikacji Statutu Trybuna\u0142 rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107.
\n\tStatut Rzymski okre\u015bla kategorie zbrodni, kt\u00f3re obj\u0119te s\u0105 jurysdykcj\u0105 MTK. S\u0105 to:<\/p>\n
Statut precyzuje dok\u0142adniej, jakie przest\u0119pstwa wchodz\u0105 w sk\u0142ad poszczeg\u00f3lnych kategorii. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce do 2018 r., ze wzgl\u0119du na brak jednolitej definicji agresji, jurysdykcja MTK wobec tej zbrodni by\u0142a zawieszona.
\nDo tej pory Trybuna\u0142 rozpatrywa\u0142 sprawy 45 os\u00f3b, pochodz\u0105cych wy\u0142\u0105cznie z Afryki \u2013 skupienie si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na pa\u0144stwach afryka\u0144skich jest przedmiotem krytyki dzia\u0142alno\u015bci Trybuna\u0142u. Powoduje j\u0105 r\u00f3wnie\u017c ograniczona obszarowo i osobowo jurysdykcja MTK \u2013 mo\u017ce on s\u0105dzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie zbrodnie pope\u0142niane na terytorium pa\u0144stw-stron Statutu Rzymskiego przez obywateli tych pa\u0144stw (ewentualnie mo\u017cliwe jest s\u0105dzenie zbrodni pope\u0142nionych na terytorium i przez obywateli pa\u0144stw, kt\u00f3re z\u0142o\u017c\u0105 jednostronne o\u015bwiadczenie o uznaniu jurysdykcji Trybuna\u0142u). Nale\u017cy tutaj zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie wszystkie pa\u0144stwa s\u0105 stronami Statutu \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci podpisania lub ratyfikacji Statutu odm\u00f3wi\u0142y do tej pory mocarstwa \u015bwiatowe: USA, Rosja i Chiny.
\nPolska ratyfikowa\u0142a Statut Rzymski 9 pa\u017adziernika 2001 r. Nie powinni\u015bmy jednak spodziewa\u0107 si\u0119 w najbli\u017cszym czasie sprawy dotycz\u0105cej obywatela polskiego w MTK \u2013 nie tylko ze wzgl\u0119du na charakter zbrodni, kt\u00f3re podlegaj\u0105 jego jurysdykcji, ale tak\u017ce na fakt, \u017ce jurysdykcja Trybuna\u0142u ma charakter komplementarny \u2013 mo\u017ce zosta\u0107 uruchomiona tylko w sytuacji, gdy pa\u0144stwo nie jest zainteresowane \u015bciganiem sprawcy zbrodni mi\u0119dzynarodowej lub nie jest w stanie samo poci\u0105gn\u0105\u0107 go do odpowiedzialno\u015bci (np. ze wzgl\u0119du na zapa\u015b\u0107 wymiaru sprawiedliwo\u015bci). Same zbrodnie mi\u0119dzynarodowe podlegaj\u0105 karze r\u00f3wnie\u017c na mocy polskiego kodeksu karnego (a dok\u0142adniej jego rozdzia\u0142u XVI). Raczej niewyobra\u017calne jest zaniechanie \u015bcigania przest\u0119pstw tak donios\u0142ych przez pa\u0144stwo polskie, je\u015bli w przysz\u0142o\u015bci mia\u0142yby kiedykolwiek mie\u0107 miejsce na jego terytorium.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 mi\u0119dzynarodowe prawo karne jest dziedzin\u0105 prawa, z kt\u00f3r\u0105 styczno\u015b\u0107 b\u0119dzie mia\u0142o bardzo niewielu ludzi. Ze wzgl\u0119du na rosn\u0105c\u0105 wag\u0119 jego uregulowa\u0144 w og\u00f3lnym prawie mi\u0119dzynarodowym warto jednak zna\u0107 podstawowe instytucje, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych poci\u0105ga si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci sprawc\u00f3w zbrodni mi\u0119dzynarodowych. Jednym z podstawowych element\u00f3w mi\u0119dzynarodowego prawa karnego jest obecnie Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Karny […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"wp-custom-template-pojedynczy-wpis-pl","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[119,120,121],"class_list":["post-160","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl","tag-jurysdykcja","tag-trybunal-karny-w-hadze","tag-zbrodnia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=160"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":434,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160\/revisions\/434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/karne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}